Puroda Çekişin Tanımı
Çekiş direnci, puroyu ağzınızla çektiğinizde karşılaştığınız direncin kısa tanımıdır ve bir puronun verdiği keyfin büyük bölümünü belirler. Rahat çekişte duman kolayca ilerler, ama ağzı boğmaz ve dili bastırmaz, ve bu his oturumun ilk dakikasından sonuna kadar korunursa puro hakkıyla keyif verir. Sıkı çekişte emmek yorar, boşluklu çekişte ise duman gereğinden çok dolar ve tat dağılır. Bir örnek verirsek sıkı çekişli robusto puro kısa formuyla direnci net biçimde okutur, don tomas toro puro ise geniş çapı nedeniyle yumuşak ve geniş bir akış verir, yani ağız dumanla dolup taşmadan aromayı seçmeye olanak sağlar. İki vitola yan yana denendiğinde aradaki ayrım hemen görülür. Dolayısıyla ilk birkaç çekişe özen etmek ve hissi aklınızda tutmak gerekir, ve bu fark yalnızca boyutla sınırlı kalmaz, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da işin içindedir. Tat tarafı da hava akışıyla yakından bağlıdır, çünkü hava kısılınca aromanın açılması de zorlaşır. Özetle çekişi anlamak, puroyu doğru değerlendirmenin başlangıç noktasıdır, çünkü burada önemli olan sayılardan çok damakta bırakılan akıcılıktır.
Zor Çekilen Puronun İpuçları
Sıkı çekişin en bariz belirtisi, yanakları zorlayan ve dumanı bir türlü getiremeyen emme çabasıdır. Böyle bir hâlde duman kısılır, tat bastırılır ve yanma ucu kızışır, ve bu işaret tek başına puroyu başarısız göstermez, ama sabırlı bir bakış hak eder. Sebebi çoğunlukla dolgunun gereğinden sıkıştırılmış basılmasıdır, bazen de yaprakların hatalı yerleşmesidir. Örneğin choix supreme çekişi nasıl gibi yoğun bir yapıda direnç hissi öne çıkar; sıkı çekişli demi tasse ise kısa boyuyla daha hızlı bir akış sunmaya eğilimlidir, ve bu ısınma acı bir tat bırakır, iyi bir puroyu bile olduğundan kötü gösterir. Nem de direnci büyütür, çünkü nemli yaprak şişerek hava yolunu tıkar. Bu sebeple sıkı çekişe hemen karar vermek yerine ilk olarak nem dengesine göz atın, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya bakmak çoğu zaman işe yaramaz. Sonra kesimi ve dinlenme süresini sorgulayın, zira basit bir düzeltme birçok kez yeterlidir. Tek başına sıkılık her zaman kalite sorunu anlamına gelmez, ve telaş ettiğinizde küçük bir direnç ciddi bir sorun gibi hissedilebilir.
Boşluklu Dolgunun Etkisi
Gevşek çekişte duman neredeyse kendiliğinden gelir, ama bu rahat bir işaret olmaz çünkü puroyu hızla eritir. Puro gereğinden erken tükenir, duman sert bir tona dönüşür ve tat kısa kalır, ve bu hız kutudaki adetleri düşündüğünüzden çabuk tüketir, oturumu da böler. Sebebi sık sık dolgudaki boşluklardır, yani tütünün düzgünce doldurulmamasıdır. Grand marshall yanma testi geniş gövdesine göre hava akışının eşit gitmesini arayan bir harman; kon tiki yanma testi ise kutudaki adetlerin birbirine tutarlı olması bakımından incelenen bir örnek sayılır, bu tabloda yapılacak en iyi hamle ısıyı kontrol altında tutabilmektir. Gevşeklik işareti ortaya çıktığında çekişleri aralamak ısıyı dengelemeye yardımcı olur. Ucu nazikçe sıkıştırmak da bazen iş görür, fakat dolgu belirgin biçimde boşsa sorun kalıcı olur, nem durumu ayrıca gözden geçirilmelidir, çünkü kuruluk gevşekliği sık sık besler. Bu durumda kutudaki diğer adetleri denemek mantıklıdır. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına başarılı sarım göstergesi sayılmaz, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük farklar olması olağandır.
Yakmadan Önce Çekiş Kontrolü
Kuru çekiş denemesi, puroyu kestikten sonra yakmadan hafifçe çekip direnci ölçmektir. Bu aşamada hava kolayca geçerse durum olumludur, yani puro yakılmaya elverişlidir, ve bu küçük kontrol sonradan çıkacak aksaklıkları epey azaltır. Hiç hava gelmiyorsa puro sıkıdır; gereğinden çok gelirse açık demektir. Taínos puro ne kadar rahat gibi sakin bir onluk kutu için bu deneme hızlıdır; templarios puro yanma testi ise sedir ve kakao tonları belirgin bir harman olarak aynı kontrole açıktır, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir zarar vermez, merak eden herkes için kolaydır. Kuru tat de bu testte kısmen anlaşılır ve ateşlenince alınacak lezzetin habercisini verir. Puroda hoş olmayan bir ses varsa başlamadan önce bırakmak en doğrusu, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo değişebilir. Testi birkaç saniyelik yapmak yeter, nedeni şu ki uzun süre çekmek ağza rutubet bulaştırır. Sonucu not etmek ileride karşılaştırma verir, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin pek çoğunda bulunur, yeni başlayanlar için de yararlı bir öğrenme yoludur.
Kesim Şeklinin Çekişe Etkisi
Kesim biçimi çekişi doğrudan şekillendirir, çünkü dumanın çıkış yolu tam olarak kesimle belirlenir. Gereğinden sığ bir kesim hava yolunu dar bırakır, fazla geniş bir kesim ise kapağı dağıtır ve dumanı gereksiz hızlandırır, ve böylece ağza giren duman hacmi kontrol edilebilir, tat da daha belirgin okunur. Düz bıçaklı kesim pek çok vitolada iş görür, V biçimli ise ince purolarda faydalıdır. El rey w.i.h. 20 years gibi iri bir kutu ile fonseca cadetes yanma testi gibi hafif bir seçenek değişik kesim tercihleri gerektirebilir, ve ince purolarda bu ayrıntı iyice önem kazanır, çünkü küçük bir hata hava yolunu anında bozar. Bilenmiş bir alet kapağı yırtmaz. Körelmiş bıçaklar ise örtü yaprağını ezerek çekişi düzensizleştirir, ama her puro için aynı kesim geçerli olmaz, deneyim giderek en uygun ayarı gösterir. Kesimi kapağın çoğunu aşmayacak derinlikte sınırlamak yerinde olur. Kararsız kalırsanız başta hafif kesip sonra ihtiyaç olursa artırın, çünkü giden parçayı telafi etmek olmaz, ve bu ölçü puroyu korur, sonraki denemeler için de pay sağlar.
Nem Dengesi ve Çekiş İlişkisi
Nem, çekişin en belirleyici kaynaklarından olarak görülür, çünkü tütün yaprağı havadaki rutubete göre büzülür. Gereğinden ıslak bir puro şişer, hava yolu tıkanır ve çekiş zorlaşır, ve bu ölçüm küçük bir aletle kolaydır, uzun vadede çok rahatlık verir. Çok susuz puro ise çatlar, çekiş gevşer ve hızlı kısalır. Guantanamera 25 cristales gibi kavanozda gelen adetler nem açısından dikkatli muhafaza edilmelidir; guantanamera cristales 10'lu ise onluk kutusuyla dengeyi kolayca tutar, ve bu durum içim sırasında çok daha sert bir duman doğurur. Uygun nem oranı genellikle yüzde yetmiş civarındadır. Bu denge çekişi tutarlı tutar ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki sapmayı törpüler, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda da görülebilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten çok daha güvenilirdir. Puroyu kutusundan çıkarıp hemen yakmak yerine kısa bir an beklemek ayrıca yararlıdır, ama acele etmeden beklemek sıklıkla en iyi seçimdir. Zamanla doğru nem düzeni, çekişin farklı aylarda benzer kalmasını destekler.
İnce ve Kalın Puroda Direnç
Vitola ve gövde kalınlığı çekişin yapısını belirler, bu yüzden iki farklı purodan aynı direnci ummak yanıltıcıdır. Kalın gövdeli puro genellikle belirgin biçimde daha rahat bir hava yolu sunar, ince olanlar ise nispeten zor olabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken sıklıkla gözden kaçırılmış kalır, oysa deneyimi epey değiştirir. Tek cristales çekişi nasıl ince yapısı dolayısıyla çekişi yormaz; decimos beşli ne kadar rahat ise çok ince formuyla hızlı zamanda sona erer. Uzun ve hacimli vitolalarda duman daha uzun bir yol aldığı için nispeten serin akar, ve yanma süresi de çapa ve boya paralel olarak değişir. Bu sebeple direnç beklentisini boya ve çapa uygun olarak ayarlamak yerindedir. İnce çubukta hafif sıkılık olağan karşılanır, çünkü ince kesitlerde hava ve duman az alan bulabilir. Geniş çapta ise aynı sıkılık daha dikkat çekici görünür. Boyları aynı kıstasla değerlendirmemek gerekir, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını gözetmek yorumları daha güvenilir yapar. Özetle çap ile boy bir arada düşünüldüğünde, beklentiyi makul tutmak kolaylaşır.
Yanarken Hava Akışını Dengelemek
Yakma biçimi çekiş duygusunu şekillendirebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda nasıl yayıldığı sonraki yanışı belirler. Alevi puroya değdirmeden döndürerek yakmak eşit yanmayı sağlar, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların büyük kısmını ortadan kaldırır. Yanlış yakış tünel oluşturur, tünel ise çekişi bozar. Minutos puro yanma testi kısa formuyla çabuk tutuşur; tekli minutos yanma testi ise tek geldiği için yakış denemesi alışmaya elverişlidir, ve aynı düzen her vitolada küçük ayarlarla tekrarlanabilir. Çekişleri otuz saniye aralarla sürdürmek ısıyı düşürür. Sönen purolarda nazikçe hava verip tekrar yakmak sıklıkla yeter, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge güçleşir, daha sık ilgi bekler. Külü erken silkelemek yerine doğal düşmeye izin vermek sıcaklığı düzenli tutar. Tünel genişlerse ucu hafifçe bir daha ısıtmak kenarları dengelemek için işe yarar, çünkü bunaltıcı bir içim genellikle dikkatsiz bir yakıştan kaynaklanır. Tüm bu küçük hamleler bir araya gelince içim kesintisiz düzgün ilerler ve lezzet katmanları çok daha rahat hissedilir, özellikle uzun oturumlarda bu fark iyice ortaya çıkar.
Çekiş Sorunları İçin Çözümler
Sıkı çekişi gidermek için ince bir iğneyle ucuna nazikçe geçit oluşturmak işe yarar, ama gereğinden zorla inmek yaprağı bozabilir. Gevşek durumda ise çekişleri seyreltmek ve ucu hafifçe toplamak işe yarar, ve bu yolla bir sonraki kutu için biraz daha bilinçli bir karar almak mümkün olur. Sıkı çekişli hediye seti gibi karışık setler farklı harmanları tek yerde tanıtır; sıkı çekişli blue sampler ise yumuşak harmanları bir araya getirerek çekiş kıyası için alan yaratır. Aynı kutuda iki farklı direnç seviyesi görmek şaşırtıcı değildir, ve tatlımsı harmanların çoğunda direnç daha rahat seyreder. Bu değişkenlik sıklıkla sarım ve dolgu düzeninden kaynaklanır. Sorunlu adedi kenara koyup geri kalanları yoklamak doğru olur, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en değerli kaynaklardan olarak görülür. Acele etmeden ilerlemek birçok durumu hafifletir. Kısacası doğru kutu seçimi, içicinin alışkanlığına da göredir, ve kendi eşiğinizi öğrenmek sonraki denemeleri epey hızlandırır. Bu yöntemi her kutuda uygulamak, zamanla hangi çekişin size uyduğunu gösterir, üstelik böyle bir yaklaşım basit ve yapması rahat.
Puro Seçiminde Çekişi Puanlamak
İdeal çekiş gereğinden sıkı da gereğinden gevşek de olmayan ılımlı bir seviyedir, ama bu noktanın genişliği içiciden içiciye ayrışır. Her puroya çekiş açısından değer biçerek yazmak zamanla net bir kalıp gösterir, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de yol gösterir. Gurkha bourbon collection vanilya ve karamel çizgisiyle dengeli bir ilerleyiş verir; grand rothschild yanma testi ise geniş formuyla bol duman yolculuğu kurar. İki puroyu karşılaştırmak çekişin ne şekilde işlediğini öğretir, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara yeniden dönüldüğünü açıklar. Nihayetinde sıkı ya da gevşek çekiş yalnızca bir ölçüyle açıklanmaz, nem, sarım, kesim ve yakış gibi etkenlerin birleşimiyle yorumlanmalıdır. Bu değerlendirme acele hükümleri önler, ama tek bir oturuma bakarak kesin bir hüküm vermek yanıltıcı olur. Notlarınız çoğaldıkça beğeninize denk direnç düzeyi de belirginleşir. Bu sayede her oturum bir sonrakine ders olarak kalır, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine uygun bir düzen bulmasıyla sonuçlanır.