Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde ince notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken acele edip hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ve net başlar tabii ki bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınan yaprak kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır ve ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok tercih edilen puandır, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle kül hattının eşit gitmesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin notalar erken öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ve notalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi en az yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burnun duyduğu aroma oysa bu iki kanal birbirini besler fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir soluk kokuyu çok zengin açar. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş ise ince tonları siler. Güç dilde düşük fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından önce burundan algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en belirgin notayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve aroma algısını düşürür. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında yanış kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma katmanı azalır, ama güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa aynı aromalar defalarca baştan keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk ismi ve not tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç farklar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim sönük bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır kaldı ki ağır bir içim notasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet verebilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve keskin notalar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman tıkanır hem de aroma silikleşir sıcaklık de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur değerlendirme günü planlarken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki nem veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla sertse yanış düzeni bozulur.